Hoe lees je een laboratoriumrapport voor omega-3?

Begin bij het monster, niet bij het woord ‘voldoet’. Een laboratoriumrapport beschrijft wat er aan een bepaald monster is onderzocht. Om de uitslagen te kunnen gebruiken, moet je weten welk product en welke batch daarbij horen, wat precies is gemeten en waarmee het resultaat wordt vergeleken.

Dat hoeft geen ingewikkelde leesklus te zijn. Met een vaste volgorde kun je onderscheid maken tussen een meetresultaat, een productspecificatie en informatie die nog ontbreekt.

Wat is een analysecertificaat of CoA?

CoA staat voor Certificate of Analysis, in het Nederlands analysecertificaat. Zo’n document vermeldt doorgaans onderzochte kenmerken, resultaten en specificaties. Bij omega-3 kun je bijvoorbeeld regels tegenkomen voor DHA, EPA, oxidatie en bepaalde verontreinigingen.^[1]

Kijk wie het document heeft uitgegeven en wie de metingen heeft uitgevoerd. Een overzicht van een fabrikant en het oorspronkelijke laboratoriumrapport kunnen verschillende documenten zijn. De titel ‘certificaat’ vertelt niet vanzelf dat een onafhankelijk laboratorium het monster heeft gekozen of onderzocht.

Een specificatie beschrijft een eis, bijvoorbeeld ‘maximaal 26’. Een uitslag beschrijft wat voor het monster is gerapporteerd. Verwar die twee kolommen niet.

1. Controleer product, batch en onderzocht materiaal

Zoek eerst de productomschrijving, het monster- of rapportnummer en de batchcode. Vergelijk die met de verpakking waarvoor je informatie zoekt. Alleen een merknaam is onvoldoende om die koppeling vast te stellen.

Bekijk vervolgens het materiaal dat is onderzocht. Op een rapport kan bijvoorbeeld staan: grondstofolie, olie uit capsules of het hele afgewerkte product. Dat verschil bepaalt waarop de uitslag betrekking heeft.

Een rapport over grondstofolie blijft informatie over die grondstof. Het is niet automatisch een meting aan de capsules die later met die olie zijn gemaakt. Ontbreekt de koppeling tussen grondstofbatch en productbatch, dan kun je die koppeling niet zelf invullen.

2. Bekijk datums en herkomst van het monster

Maak onderscheid tussen de datum van monstername, ontvangst, analyse en uitgifte van het rapport. Een later uitgegeven rapport betekent niet vanzelf dat de meting ook later is uitgevoerd. De houdbaarheidsdatum is weer een ander gegeven.

Kijk ook wie het monster heeft geselecteerd en aangeleverd. Een monster dat een merk naar een laboratorium stuurt, kan daar worden onderzocht. Dat betekent nog niet dat het laboratorium zelf willekeurig verpakkingen uit een winkel heeft gekozen.

Als die informatie ontbreekt, blijft de manier van monsterselectie onbekend. Maak daar geen verhaal over de rest van de batch van.

3. Lees iedere regel als: bepaling, resultaat, eenheid

Een resultaat per gram olie is nog geen resultaat per capsule. Als een capsule in dit voorbeeld 0,8 gram van deze olie bevat, volgt uit de twee vetzuurregels:

(300 + 200) mg/g × 0,8 g = 400 mg DHA+EPA per capsule.

Dat is een berekening met de opgegeven oliemassa. Het rapport hoeft die massa per capsule niet zelf te hebben gemeten. Controleer bovendien of de manier waarop DHA en EPA worden uitgedrukt, aansluit op de vergelijking die je maakt.^[1]

Voor de oxidatieregels lees je verder in Wat is de TOTOX-waarde van visolie?.

Wat betekenen mg/kg, ppm en ppb?

De eenheid hoort bij het getal. Bij een massaverhouding gelden de volgende gelijkheden:^[3]

Controleer dat ppm of ppb inderdaad als massaverhouding wordt gebruikt. Milligram per liter en milligram per kilogram kun je zonder informatie over de dichtheid niet zomaar gelijkstellen.

Lees ook waarvan de verhouding wordt berekend: per kilogram olie, per kilogram volledig product of op een andere basis. Een getal zonder die noemer is niet goed te vergelijken. Bij somparameters moet bovendien duidelijk zijn welke stoffen in de som zitten.

Betekent ‘niet aantoonbaar’ dat er niets in zit?

Nee. ‘Niet aantoonbaar’ is een uitspraak binnen de mogelijkheden en afspraken van de gebruikte methode. Het is geen bewijs van absolute afwezigheid.^[2]

Twee begrippen helpen bij het lezen:

• Detectielimiet (LOD): een geschat laag concentratieniveau waarop een methode een stof met een vastgelegde mate van zekerheid kan aantonen.
• Kwantificeringslimiet (LOQ): het lage niveau vanaf waar de methode de hoeveelheid met voldoende prestatie voor de toepassing kan bepalen.^[2]

In het fictieve fragment is Stof X gerapporteerd als ‘<0,010 mg/kg’, met 0,010 mg/kg als LOQ. Dat is geen exacte uitslag van nul of 0,010 mg/kg. De vermelding alleen vertelt ook niet of een signaal onder de LOQ is waargenomen.

Lees de legenda bij afkortingen zoals ND en bij een kleiner-dan-teken. Is niet duidelijk welke rapportagegrens wordt bedoeld, vraag dan om uitleg.

Een rapportagegrens is bovendien geen toegestane maximumwaarde. Een resultaat ‘<0,010 mg/kg’ bewijst op zichzelf niet dat ook een hypothetische grens van 0,005 mg/kg is gehaald.

Wat betekent ‘binnen de limiet’?

Zoek de naam, versie en toepassing van de gebruikte grens. Een laboratorium kan vergelijken met een wettelijke eis, een sectorspecificatie of een eis van de opdrachtgever. Dat zijn verschillende verwijzingen.

Controleer of resultaat en grens over dezelfde stof, hetzelfde materiaal en dezelfde eenheid gaan. Kijk ook welke regels met ‘voldoet’ worden bedoeld: één bepaling of een hele reeks.

Bij een uitspraak over voldoen hoort een beslisregel: hoe wordt meetonzekerheid meegenomen in de vergelijking met de eis?^[5] Meetonzekerheid beschrijft de onzekerheid rond het meetresultaat. Die kan van belang zijn wanneer een resultaat dicht bij een grens ligt.^[4]

Staat er een getal met ‘±’, maak daar dan niet op eigen initiatief een universele goed-/afkeurregel van. Lees de toelichting van het laboratorium. Een losse status zonder herkenbare eis en beslisregel geeft minder informatie dan de uitslag met haar onderbouwing.

Wie heeft getest, en wat betekent accreditatie?

Controleer de naam van het uitvoerende laboratorium. Wordt accreditatie genoemd, bekijk dan het toepassingsgebied: de scope. Daarin staat voor welke werkzaamheden de accreditatie geldt. De RvA publiceert zulke scopes in haar register.^[6]

Een algemene accreditatievermelding stelt niet vanzelf vast dat iedere bepaling in dit rapport onder die scope valt. Zij vertelt evenmin wie het monster heeft geselecteerd. Houd laboratorium, monstername en onderzochte parameters dus uit elkaar.

Wat kun je na het lezen vaststellen?

Je kunt vaststellen welke resultaten het document voor het geïdentificeerde monster rapporteert, met welke methode en vergelijking. Wat niet is onderzocht, wordt daardoor niet alsnog bekend.

Een uitslag voor één batch is geen permanente uitslag voor een product of merk. En een rapport dat je niet openbaar kunt vinden, bewijst niet dat er niet is getest.

Bewaar daarom de oorspronkelijke bron, inclusief relevante pagina’s en toelichting. Zijn er herziene rapporten, controleer dan welke versie welke eerdere versie vervangt en waarom.

Rapportgegevens bekijken op SUPPFAX

SUPPFAX brengt etiketgegevens en beschikbare Nederlandse winkelprijzen bij elkaar. Bekijk gepubliceerde testinformatie altijd samen met haar bron, datum, batch en onderzochte materiaal.

De prijs per gram DHA+EPA, de gedeclareerde samenstelling en een laboratoriumuitslag beantwoorden elk een andere vraag. De koppeling met het juiste product maakt die informatie bruikbaar.

Bronnen

Geraadpleegd op 31 oktober 2026.

1. GOED — CoA-gegevens en rapportagebasis bij omega-3. Voor voorbeelden van gevraagde product-, batch-, laboratorium- en meetgegevens en DHA en EPA-rapportagebasis; geen keurmerk of algemene wettelijke rapportplicht. ↩ ↩
2. Eurachem — The Fitness for Purpose of Analytical Methods, derde editie, 2025 (PDF). Voor LOD, LOQ en methodecontext, met name sectie 5.3. ↩ ↩
3. US EPA — Data Reporting Questions, gearchiveerde vakinformatie. Voor de massaverhoudingen mg/kg–ppm en µg/kg–ppb; geen bron voor Nederlandse supplementlimieten. ↩
4. Eurachem/CITAC — Use of uncertainty information in compliance assessment, tweede editie, 2021. Voor meetonzekerheid bij vergelijking met eisen. ↩
5. ILAC G8:09/2019 — Decision Rules and Statements of Conformity (PDF). Voor beslisregels en de reikwijdte van uitspraken over voldoen. ↩
6. Raad voor Accreditatie — register en scopes. Voor het opzoeken van het toepassingsgebied van een accreditatie. ↩